Duygusal Uyumun Peşinde: Çift Terapisinin Bilimsel Arka Planı

İlişkilerde yaşanan sorunlar çoğu zaman yüzeyde iletişim eksikliği gibi görünse de altında çok daha derin duygusal süreçler yatar. Çift terapisi, bu duygusal dinamikleri anlamaya ve dönüştürmeye odaklanan bir müdahale biçimidir. Özellikle bağlanma kuramı, partnerler arasındaki etkileşimleri anlamada güçlü bir çerçeve sunar. Bu kurama göre, insanlar yakın ilişkilerinde güvenli bir bağ kurmaya ihtiyaç duyar; bu bağ zarar gördüğünde çatışmalar ortaya çıkar.

Emotionally Focused Therapy (EFT) gibi yaklaşımlar, çiftler arasındaki güvensizlik döngülerini tanımlayarak bunları kırmayı hedefler. Örneğin biri geri çekilirken diğerinin üzerine gitmesi gibi tekrarlayan etkileşim kalıpları, ilişkideki duygusal kopukluğun göstergesidir. Terapi sürecinde bu döngüler fark edilir, isimlendirilir ve dönüştürülür. Bu da çatışmanın kendisinden çok, çatışmayı sürdüren yapının ele alındığı anlamına gelir.

Son yıllarda nöropsikolojik araştırmalar da çift terapisinin etkilerini destekliyor. Partnerler arasında güven oluştuğunda, beynin stresle ilişkili bölgelerinde (örneğin amigdala) aktivitenin azaldığı, bağlanmayla ilişkili bölgelerde ise (örneğin prefrontal korteks) artış olduğu görülüyor. Bu da duygusal destek almanın sadece psikolojik değil, biyolojik olarak da yatıştırıcı etkiler yarattığını gösteriyor.

Terapide yalnızca sorunlar konuşulmaz, işlevsel olmayan etkileşim örüntüleri üzerinde de çalışılır. Terapist, çiftin döngüsel çatışmalarını tanımlayarak bu döngülerin altında yatan korunmasız duyguları ortaya çıkarır. Böylece taraflar birbirini savunma pozisyonunda değil, ihtiyaçlarını ifade eden bireyler olarak yeniden görmeye başlar. Bu, yalnızca ilişkiyi onarmakla kalmaz duygusal bağın niteliğini de dönüştürür.

Sonuç olarak, çift terapisi sadece “konuşmayı öğrenmek” değil, daha derin bir düzeyde “güvende hissetmeyi” yeniden mümkün kılar. Bu da ilişkinin duygusal temelini yeniden kurmak için güçlü bir adımdır.

Kaynakça ve Okuma Önerileri

• Coan, J. A., Schaefer, H. S., & Davidson, R. J. (2006). Lending a Hand: Social Regulation of the Neural Response to Threat. Psychological Science, 17(12), 1032–1039.
• Johnson, S. M. (2004). The Practice of Emotionally Focused Couple Therapy: Creating Connection. Brunner-Routledge.
• Greenman, P. S., & Johnson, S. M. (2012). United We Stand: Emotionally Focused Therapy and the Creation of Secure Attachment. Journal of Couple & Relationship Therapy, 11(2), 93–109.

Danışanlar İçin Önerilen Kitaplar:

• Sue Johnson – Beni Yakala, Bırakma (Hold Me Tight): Bağlanma kuramına dayalı, çiftler için yazılmış, anlaşılır ve uygulamalı bir rehber.
• Harville Hendrix – Seni Ararken Beni Bulmak: İlişkilerde çocukluk bağlanma deneyimlerinin izlerini takip eden, içgörü kazandırıcı bir kaynak.

Klinik Psikolog Gurbet Hafsa ULAŞKIN