Karar Yorgunluğu

Karar Yorgunluğu

Modern yaşamda her gün bizi sayısız büyük ve küçük kararla yüz yüze bırakır. Sabah ne giyeceğimizden ne yiyeceğimize, işteki önemli konulardan sosyal ilişkilerimize kadar birçok seçim yapmak zorunda kalırız. Peki, gün boyunca verdiğimiz bu kararlar neden bizi bu kadar yoruyor? Psikolojide "Karar Yorgunluğu" olarak bilinen bu durum, zihinsel kaynaklarımızın sınırlı olduğunu gösterir ve yoğun karar alma süreçlerinin zihinsel enerjimizi tüketmesine yol açar.

Karar yorgunluğu alanyazında, gün boyunca sürekli karar vermekten dolayı zihnin tükenmesi durumu olarak tanımlanır. Her karar, beynin sınırlı olan enerjisini peyderpey tüketir ve gün içinde fazla karar almak, odaklanma ve doğru düşünme kapasitemizi azaltır. Basit ve gündelik kararların yanı sıra önemli konularda da aynı şekilde etkisini gösterir. Uzun bir günün ardından kendinizi “artık hiçbir şey düşünemeyecek kadar yorgun” hissediyorsanız, karar yorgunluğu yaşadığınız söylenebilir. İş hayatından özel yaşama kadar birçok alanda etkisini gösteren bu yorgunluk zihnimizi işgal edip yordukça, karar kalitemizi de paralel olarak azaltmaktadır.  Akşam saatlerinde daha fazla hata yapmamızın veya sağlıksız tercihlerde bulunmamızın sebebi de nitekim budur. Örneğin, iş yerinde uzun bir günün ardından sağlıklı bir yemek yerine atıştırmalıkları tercih etmek ya da sporu ertelemek, karar yorgunluğunun sık görülen belirtilerindendir. Aynı şekilde, önemli kararları ertelemek veya seçim yapmaktan kaçınmak da bu durumun sonuçları arasında yer alır.

Peki bu durumun üstesinden gelmek gün içindeki enerjimizi daha iyi muhafaza etmek için neler yapabiliriz? Aslında gündelik pratiklerimize ekleyebileceğimiz birkaç değişikliğin sorunun etkilerini azaltmada oldukça işler olduğunu söyleyebiliriz. Öncelikle, yapılacak işlerin ajanda veya post-it ile not edilmesi ve mümkünse önceden planlanması büyük kolaylık sağlar. Örneğin, çanta hazırlığı, kıyafet seçimi veya ütü gibi işleri bir gün önceden halletmek, gün içinde yönetimi oldukça kolaylaştırır. Bu planlama sürecinde öncelik sıralaması yapmak da kritik bir adımdır. Özellikle, daha fazla enerji gerektiren işleri sabahın ilk saatlerine bırakmak, günün geri kalanının daha az stresli geçmesini sağlar.

Bunun yanı sıra gün içinde yapacağınız basit tercihleri (kıyafet, yemek) azaltarak zihninizi yormaktan kaçınmalıyız. Tüm bu işlerin arasında 10 ar dakikalık bir yürüyüş veya kendinize ayırdığınız, kahve molası sizi tazelemeye oldukça yardımcı olacak ve karar yorgunluğunu hafifletecektir.

Klinik Psikolog Gurbet Hafsa Ulaşkın